Utilizza questo identificativo per citare o creare un link a questo documento: http://elartu.tntu.edu.ua/handle/lib/51215
Titolo: Розробка рецептури і технології хліба підвищеної поживності з додаванням насіння (льону й соняшнику) та підсолоджувачів із проєктуванням цеху виробництва виробу.
Titoli alternativi: Development of the recipe and technology for highly nutritious bread with the addition of seeds (flax and sunflower) and sweeteners, with the design of the product’s production workshop
Autori: Солодков, Ілля Ігорович
Solodkov, Ilya
Bibliographic description (Ukraine): Солодков І. І. Розроблення рецептурного складу та технології булочки зниженої калорійності з мальтитом із проєктуванням цеху виробництва виробу : кваліфікаційна робота на здобуття освітнього ступеня магістр за спеціальністю „181 — харчові технології“ / І. І. Солодков — Тернопіль: ТНТУ, , 2025. — 80 с.
Data: 2025
Submitted date: 2025
Date of entry: 8-gen-2026
Editore: Тернопільський національний технічний університет імені Івана Пулюя
Country (code): UA
Place of the edition/event: Тернопільський національний технічний університет імені Івана Пулюя
Supervisor: Кухтин, Микола Дмитрович
Kukhtyn, Mykola
Committee members: Кравець, Олег Ігорович
Kravets, Oleh
UDC: 664
Parole chiave: борошно пшеничне й обдирне,
хліб підвищеної поживності,
технологія хліба
wheat and semolina flour,
high-nutrition bread,
bread technology
Abstract: Встановлено, що часткова заміна пшеничного борошна вищого ґатунку на обдирне у рецептурі тіста з насінням льону та соняшнику впливає на перебіг бродіння та якісні показники хліба. Зі збільшенням частки обдирного борошна спостерігається зростання кислотності та зниження питомого об’єму, газоутворення і пористості, однак за вмісту до 30 % показники залишаються в межах вимог ДСТУ 4583:2006. Оптимальним є поєднання 70 % пшеничного борошна вищого ґатунку та 30 % обдирного, що забезпечує належну структуру тіста, добру пористість і приємний смак. Готові вироби характеризуються рівномірним забарвленням скоринки, ніжною м’якушкою, приємним ароматом і гармонійним смаком із легкими горіхово-медовими відтінками.
. It was established that the partial replacement of high-grade wheat flour with whole wheat flour in the recipe of the dough with flax and sunflower seeds affects the course of fermentation and the quality indicators of the bread. With an increase in the share of de-grinding flour, there is an increase in acidity and a decrease in specific volume, gas formation and porosity, however, with a content of up to 30%, the indicators remain within the requirements of DSTU 4583:2006. A combination of 70% of high-grade wheat flour and 30% of de-popping wheat flour is optimal, which ensures the proper structure of the dough, good porosity and pleasant taste. The finished products are characterized by a uniform color of the crust, a delicate pulp, a pleasant aroma and a harmonious taste with light nutty and honey shades..
Content: Реферат 7 Вступ 8 I НАУКОВО-ДОСЛІДНА ЧАСТИНА 10 1. Аналітичний огляд літературних джерел 10 1.1. Підсолоджувачі рослинного походження 10 1.1.1 Стевіол глікозиди 14 1.1.2 Куркулін 16 1.1.3 Гліциризин (Локриця) 16 1.1.4 Тауматин 17 1.1.5 Luo Han Guo (монахський фрукт) 18 1.1.6 Міракулін 19 1.1.7 Монеллін 20 1.1.8 Гернандульцин 21 1.1.9 Браззейн 21 1.1.10 Пентадін 22 1.1.11 Філодульцин 23 1.1.12 Порівняння натуральних та штучних (синтетичних) підсолоджувачів 23 1.1.13 Суперечки та обмеження підсолоджувачів 24 Підсумки з огляду публікацій 26 1.2. Матеріали і методи досліджень 28 1.2.1 Мета, об’єкт, предмет та методи дослідження 28 1.2.2 Методи досліджень 30 1.3. Результати досліджень та їх обговорення 31 1.3.1 Харчова цінність та технологічні особливості цільнозернового і обдирного пшеничного борошна та виробів з нього 31 1.3.2 Розроблення рецептури для хліба підвищеної поживності та біологічної цінності 32 1.3.3 Біохімічна характеристика бродильних процесів у тісті з обдирним борошном 36 1.3.4 Технологічна характеристика дослідних зразків хліба підвищеної поживності з обдирним борошном 42 1.3.5 Органолептичні властивості хліба підвищеної поживності з насінням льону та соняшнику 46 II ТЕХНІКО-ЕКОНОМІЧНЕ ОБГРУНТУВАННЯ ПРОЄКТУ 48 2.1. Вибір, обґрунтування і опис технологічної схеми 48 III ПРОЄКТНО-ТЕХНОЛОГІЧНА ЧАСТИНА 51 3.1. Технологічні розрахунки виробництва 51 3.2 Розрахунок пофазних рецептур 53 3.3. Розрахунок виходу виробів 55 3.4. Розрахунок виробничих рецептур і вибір технологічних 56 3.5. Розрахунок витрат сировини і площ для її зберігання 58 3.6. Розрахунок і вибір технологічного обладнання 59 4 ОХОРОНА ПРАЦІ ТА БЕЗПЕКА В НАДЗВИЧАЙНИХ СИТУАЦІЯХ 64 4.1 Охорона праці 64 4.1.1 Класифікація шкідливих речовин за ступенем впливу на організм людини 64 4.2 Безпека в надзвичайних ситуаціях 66 4.2.1 Захист підприємств харчової промисловості від пожеж 66 ВИСНОВКИ І ПРОПОЗИЦІЇ ВИРОБНИЦТВУ 706 Список літератури 71 Додатки 79
URI: http://elartu.tntu.edu.ua/handle/lib/51215
Copyright owner: © Солодков І. І., 2025
References (Ukraine): 1. Dragomir, N., Grigore, D. M., & Pogurschi, E. N. (2025). Beyond Sugar: A Holistic Review of Sweeteners and Their Role in Modern Nutrition. Foods, 14(18), 3182.
2. Dragomir, N.; Stan, A.; Ion, V.A.; Nicolae, C.G.; Bujor-Nenita, O.C.; Bordei, I.S.; Frincu, M.; Petre, A.; Dobrin, A.; Bădulescu, L. Product Development of Organic Macarons Enriched With Freeze Dried Apple Powder. Sci. Pap. Ser. D Anim. Sci. 2021, LXIV, 330–336.
3. Morini, G.; Bassoli, A.; Borgonovo, G. Molecular Modelling and Models in the Study of Sweet and Umami Taste Receptors. A Review. Flavour. Fragr. J. 2011, 26, 254–259.
4. Hu, K.; Sun, G.; Yu, W.; Zhang, M.; Wang, S.; Cao, Y.; Hu, D.; Liang, L.; He, G.; Hu, J.; et al. Molecular Recognition and Modification Strategies of Umami Dipeptides with T1R1/T1R3 Receptors. Molecules 2025, 30, 2774.
5. Rashid, Z.; Ahngar, T.A.; Nazir, A.; Dar, Z.A.; Khuroo, N.S.; Majeed, S.; Naseer, S.; Bashir, S.; Rakshanda, A.; Iqbal, S.; et al. Research Technology of Stevia. Cut.-Edge Res. Agric. Sci. 2021, 6, 1–14.
6. Wang, Y.; Luo, X.; Chen, L.; Mustapha, A.T.; Yu, X.; Zhou, C.; Okonkwo, C.E. Natural and Low-Caloric Rebaudioside A as a Substitute for Dietary Sugars: A Comprehensive Review. Compr. Rev. Food Sci. Food Saf. 2023, 22, 615–642.
7. Hao, S.; Guthrie, B.; Kim, S.K.; Balanda, S.; Kubicek, J.; Murtaza, B.; Khan, N.A.; Khakbaz, P.; Su, J.; Goddard, W.A. Steviol Rebaudiosides Bind to Four Different Sites of the Human Sweet Taste Receptor (T1R2/T1R3) Complex Explaining Confusing Experiments. Commun. Chem. 2024, 7, 236.
8. Karakütük, İ.A.; Şengül, M.; Zor, M.; Aksoy, S. The Effects of Using Different Plant Species and Sweeteners (Stevia and Sucrose) in Sherbet Production on Chemical and Sensory Quality of Sherbet. J. Food Meas. Charact. 2023, 17, 5308–5321.
9. Younes, M.; Aquilina, G.; Degen, G.; Engel, K.H.; Fowler, P.; Frutos Fernandez, M.J.; Fürst, P.; Gundert-Remy, U.; Gürtler, R.; Husøy, T.; et al. Safety Evaluation of the Food Additive Steviol Glycosides, Predominantly Rebaudioside M, Produced by Fermentation Using Yarrowia Lipolytica VRM. EFSA J. 2023, 21, e8387.
10. Mohd Nawi, N.; Suboh, N.A. Exploring Consumer Awareness of Curculigo Latifolia as a Sugar Substitute. Malays. J. Agric. Econ. 2023, 30, a0000426.
11. Saraiva, A.; Carrascosa, C.; Ramos, F.; Raheem, D.; Pedreiro, S.; Vega, A.; Raposo, A. Brazzein and Monellin: Chemical Analysis, Food Industry Applications, Safety and Quality Control, Nutritional Profile and Health Impacts. Foods 2023, 12, 1943.
12. European Parliament and Council. European Parliament and Council Directive 94/35/EC of 30 June 1984 on Sweeteners for Use in Foodstuffs. Off. J. Eur. Communities 1984, L273, 196–205.
13. Karpyk, H., Kukhtyn, M., Selskyi, V., Nazarko, I., Pokotylo, O., & Haidamaka, M. (2021). Research of technological properties of bread made with the addition of beet kvass. Scientific Messenger of LNU of Veterinary Medicine and Biotechnologies. Series: Food Technologies, 23(96), 3-7.
14. Han, Y.; He, Q.; Cheng, Q.; Pang, X.; Sun, Y.; Zhu, Z.; Xie, K.; Qian, S.; Xu, Y.; Yu, S.; et al. Physicochemical Parameters Combined with Sensory and Discriminant Regression, for Quality and Sensory Characterization of Licorice for Both Food and Medicine. J. Food Meas. Charact. 2024, 18, 3619–3628.
15. Younes, M.; Aquilina, G.; Castle, L.; Engel, K.H.; Fowler, P.; Frutos Fernandez, M.J.; Fürst, P.; Gürtler, R.; Gundert-Remy, U.; Husøy, T.; et al. ReEvaluation of Thaumatin (E 957) as Food Additive. EFSA J. 2021, 19, e06884.
16. Ibrahim Garba, A.; Unar, N.B.; Jude Kelechi, A. Chemistry of Food Sweeteners. In Food Additives—From Chemistry to Safety; Lagouri, V.S., Ed.; IntechOpen: Rijeka, Croatia, 2024; ISBN 978-0-85014-430-7.
17. Sievenpiper, J.L.; Purkayastha, S.; Grotz, V.L.; Mora, M.; Zhou, J.; Hennings, K.; Goody, C.M.; Germana, K. Dietary Guidance, Sensory, Health and Safety Considerations When Choosing Low and No-Calorie Sweeteners. Nutrients 2025, 17, 793.
18. Li, H.; Li, R.; Jiang, W.; Zhou, L. Research Progress of Pharmacological Effects of Siraitia Grosvenorii Extract. J. Pharm. Pharmacol. 2022, 74, 953–960.
19. Suri, S.; Kathuria, D.; Mishra, A.; Sharma, R. Phytochemical Composition and Pharmacological Impact of Natural Non-Calorie SweetenerMonk Fruit (Siraitia grosvenorii): A Review. Nutr. Food Sci. 2020, 51, 897–910.
20. Лялик, А. Т., Покотило, О. С., Кухтин, М. Д., & Добровольська, С. Я. (2020). Зміна органолептичних показників сиркової пасти з лляною олією за різних умов зберігання. Вісник Херсонського національного технічного університету, (1-1 (72)), 109-116.
21. Yang, Z.; Liu, Z.; Xu, H.; Chen, Y.; Du, P.; Li, P.; Lai, W.; Hu, H.; Luo, J.; Ding, Y. The Chromosome-Level Genome of Miracle Fruit (Synsepalum dulcificum) Provides New Insights Into the Evolution and Function of Miraculin. Front. Plant Sci. 2022, 12, 804662.
22. Turck, D.; Castenmiller, J.; De Henauw, S.; Hirsch-Ernst, K.I.; Kearney, J.; Maciuk, A.; Mangelsdorf, I.; McArdle, H.J.; Naska, A.; Pelaez, C.; et al. Safety of Dried Fruits of Synsepalum Dulcificum as a Novel Food Pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA J. 2021, 19, e06600.
23. Silva, P.D.; Cruz, R.; Casal, S. Sugars and Artificial Sweeteners in Soft Drinks: A Decade of Evolution in Portugal. Food Control 2021, 120, 107481.
24. Novik, T.S.; Koveshnikova, E.I.; Kotlobay, A.A.; Sycheva, L.P.; Kurochkina, K.G.; Averina, O.A.; Belopolskaya, M.V.; Sergiev, P.V.; Dontsova, O.A.; Lazarev, V.N.; et al. Sweet-Tasting Natural Proteins Brazzein and Monellin: Safe Sugar Substitutes for the Food Industry. Foods 2023, 12, 4065.
25. Kukhtyn, M., Kravchenyuk, K., Selskyi, V., Pokotylo, O., Vichko, O., Kopchak, N., & Hmelar, A. (2022). Evaluation of spontaneous fermentation with basil content in the technology of rye-wheat bread production. Scientific74 Messenger of LNU of Veterinary Medicine and Biotechnologies. Series: Food Technologies, 24(97), 14-19.
26. An, J.-P.; Wang, Y.; Munger, S.D.; Tang, X. A Review on Natural Sweeteners, Sweet Taste Modulators and Bitter Masking Compounds: StructureActivity Strategies for the Discovery of Novel Taste Molecules. Crit. Rev. Food Sci. Nutr. 2024, 65, 2076–2099.
27. Delfi, M.; Emendato, A.; Leone, S.; Lampitella, E.A.; Porcaro, P.; Cardinale, G.; Petraccone, L.; Picone, D. A Super Stable Mutant of the Plant Protein Monellin Endowed with Enhanced Sweetness. Life 2021, 11, 236.
28. Liu, Y.; Xu, J.; Ma, M.; You, T.; Ye, S.; Liu, S. Computational Design towards a Boiling-Resistant Single-Chain Sweet Protein Monellin. Food Chem. 2024, 440, 138279.
29. Villa-Ruano, N.; Ramírez-García, S.A.; Landeta-Cortés, G.; CunillFlores, J.M.; Horta-Valerdi, G.M.; Hernández, Y.P. Comparative Effect of Resveratrol, Carnosic Acid and Hernandulcin on Target Enzymes and Biochemical Markers Linked to Carbohydrate and Lipid Metabolism in Mice. Emir. J. Food Agric. 2023, 35, 757–766.
30. Zuo, J.; Zheng, W.; Shi, N.; Song, R.; Han, F.; Yang, C.; Li, J.; Peng, C.; Li, B.; Chen, Y. Study on the Thermal Stability of the Sweet-Tasting Protein Brazzein Based on Its Structure–Sweetness Relationship. J. Agric. Food Chem. 2024, 72, 7374–7382.
31. Verbitska, V., Kukhtyn, M., Procak, P., Sidorov, А., & Koval, H. (2025). Assessment of technological indicators of Zaporizhzhya roll with a microbial metabolite–Tregalose. Scientific Messenger of LNU of Veterinary Medicine and Biotechnologies. Series: Food Technologies, 27(103), 23-30.
32. Meetro, J.; Nahian, L.; Phipps, KR; Vo, TD; Dahms, I.; Lalpuria, M.; Omrani, H. Токсикологічна оцінка солодкого білка браззеїну, отриманого з Komagataella Phaffii, для використання як підсолоджувач у харчових продуктах та напоях. J. Appl. Toxicol. 2025 , 45 , 1867–1886.
33. van Der Wel, H.; Larson, G.; Hladik, A.; Hladik, C.M.; Hellekant, G.; Glaser, D. Isolation and Characterization of Pentadin, the Sweet Principle of Pentadiplandra Brazzeana Baillon. Chem. Senses 1989, 14, 75–79.
34. Beltrán, L.R.; Sterneder, S.; Hasural, A.; Paetz, S.; Hans, J.; Ley, J.P.; Somoza, V. Reducing the Bitter Taste of Pharmaceuticals Using Cell-Based Identification of Bitter-Masking Compounds. Pharmaceuticals 2022, 15, 317.
35. Ahmad, R.; Aldholmi, M.; Alqathama, A.; Aldossary, S.; Bubshait, S.; Aljaber, M.; Abuhassan, A.; Aldarwish, A.; Alateeq, L. Green and Novel Ultrasonic Extraction with UHPLC-MSMS Analysis of Natural Sweetener (Glycyrrhizic Acid) from Glycyrrhiza Glabra; a Multifactorial Mechanistic Evaluation Based on Statistical Analysis. Ultrason. Sonochem. 2021, 77, 105696.
36. Trifunschi, S.; Munteanu, M.F.; Borcan, F.; Tașcău, G.; Pogurschi, E.N. Plasma Vitamin C Levels Associated with the Diet and Supplement Consumption. Med. Surg. J.—Rev. Med. Chir. Soc. Med. Nat. Iaşi 2024, 128, 855– 869.
37. Kukhtyn, M., Salata, V., Pelenyo, R., Selskyi, V., Horiuk, Y., Boltyk, N., ... & Dobrovolsky, V. (2020). Investigation of zeranol in beef of Ukrainian production and its reduction with various technological processing. Slovak journal of food sciences, 14.
38. Ali Shah, S.I.; Nawaz, H.; Nadeem, N. Historical and Current Perspectives on the Human Consumption of Non-Nutritive Sweeteners (Nns). J. Akhtar Saeed Med. Dent. Coll. 2023, 5, 243–249.
39. Wang, X.; Guo, L.; Zheng, L.; Zhao, W.; Li, L. Natural Sweetener Glycyrrhetinic Acid Monoglucuronide Improves Glucose Homeostasis in Healthy Mice. J. Agric. Food Chem. 2024, 72, 3483–3494.
40. Christofides, E.A. POINT: Artificial Sweeteners and Obesity—Not the Solution and Potentially a Problem. Endocr. Pract. 2021, 27, 1052–1055.
41. Lisovska, T., Rybak, O., Kuhtyn, M., & Chorna, N. (2015). Investigation of water binding in sponge cake with extruded corn meal. Ukrainian food journal, 4(3), 413-422.
42. Lialyk, A., Kravcheniuk, K., & Kukhtyn, M. (2024). Characteristics of fermentation changes in the dough for rye-wheat bread with the addition of propionic and lactic acid bacteria. Scientific Messenger of LNU of Veterinary Medicine and Biotechnologies. Series: Food Technologies, 26(101), 35-40.
43. Lialyk, A. T., Pokotylo, A. S., & Kukhtyn, M. D. (2019). Microbiological parameters of cheese paste with the content of flaxseed oil at different storage temperatures. Scientific Messenger of LNU of Veterinary Medicine and Biotechnologies. Series: Food Technologies, 21(91), 124-129.
44. Kukhtyn, M. D., Kovalenko, V. L., Pokotylo, O. S., Horyuk, Y. V., Horyuk, V. V., & Pokotylo, O. O. (2017). Staphylococcal contamination of raw milk and handmade dairy products, which are realized at the markets of Ukraine. Journal for Veterinary Medicine, Biotechnology and Biosafety, (3, Iss. 1), 12-16.
45. Horyuk, Y. V., Kukhtyn, M. D., Perkiy, Y. B., Horyuk, V. V., & Semenyuk, V. I. (2016). Identification of Enterococcus isolated from raw milk and cottag e cheese “home” production and study of their sensitivity to antibiotics. Scientific Messenge r LNUVMBT named after SZ Gzhytskyj, 18(3), 70.
46. Tebben, L., Shen, Y., & Li, Y. (2018). Improvers and functional ingredients in whole wheat bread: A review of their effects on dough properties and bread quality. Trends in Food Science & Technology, 81, 10-24.
47. Jonnalagadda, Satya S., et al. "Putting the whole grain puzzle together: health benefits associated with whole grains—summary of American Society for Nutrition 2010 Satellite Symposium." The Journal of nutrition 141.5 (2011): 1011S.
48. Rosell, Cristina M., et al. "Wholemeal wheat bread: A comparison of different breadmaking processes and fungal phytase addition." Journal of Cereal Science 50.2 (2009): 272-277.
49. Doblado-Maldonado, Andres F., et al. "Key issues and challenges in whole wheat flour milling and storage." Journal of cereal science 56.2 (2012): 119-126.
50. Noort, Martijn WJ, et al. "The effect of particle size of wheat bran fractions on bread quality–Evidence for fibre–protein interactions." Journal of Cereal Science 52.1 (2010): 59-64.
51. Heiniö, Raija-Liisa, et al. "Sensory characteristics of wholegrain and bran-rich cereal foods–A review." Trends in Food Science & Technology 47 (2016): 25-38.
52. Dalevska, D., Pokotylo, O., Kukhtyn, M., Kopchak, N., Salata, V., Horiuk, Y., & Uglyar, T. (2021). Changes in organoleptic, microbiological and biochemical properties of kefir with iodine addition during the storage. Slovak Journal of Food Sciences/Potravinarstvo, 15(1).
53. Horiuk, Y. V., Kukhtyn, M. D., Vergeles, K. M., Kovalenko, V. L., Verkholiuk, M. M., Peleno, R. A., & Horiuk, V. V. (2018). Characteristics of enterococci isolated from raw milk and hand-made cottage cheese in Ukraine. Research journal of pharmaceutical biological and chemical sciences, 9(2), 1128-1133
54. Кухтин, М. Д., & Кравченюк, Х. Ю. (2023). Лабораторний практикум з мікробіології молока і молочних продуктів: навчальний посібник. ТНТУ, 157 с.
55. Дробот, В. І. (2002). Технологія хлібопекарського виробництва. К.: Логос, 368.
56. Дробот, В. І., Юрчак, В. Г., Арсеньєва, Л. Ю., Махинько, В. М., Білик, О. А., Сильчук, Т. А., ... & Бондаренко, Ю. В. (2010). Технологічні розрахунки у хлібопекарському виробництві (задачник). К.: Кондор, 440.
57. ДСТУ 7517:2024 «Хліб із пшеничного борошна. Загальні технічні умови». Держспоживстандарт України. Київ, 2024. 33 с.
58. Технологічне устаткування хлібопекарського, макаронного і кондитерського виробництв / В.Ф.Петько, О.І.Гапонюк, Є.В.Петько, А.В.Ульяницький; За ред. О.І.Гапонюка. — Київ: ЦУЛ, 2017. 432 с.
59. Жидецький В.Ц. Основи охорони праці / В.Ц. Жидецький, В.С. Джигирей, О.В. Мельников. – Львів: Афіша, 2000. – 350 с.
60. Основи охорони праці / Під ред. К.Н. Ткачука, Н.О. Халімовського. – К.: Основа, 2006. – 448 с
61. Стручок В.С. Безпека в надзвичайних ситуаціях. Методичний посібник для здобувачів освітнього ступеня «магістр» всіх спеціальностей денної та заочної (дистанційної) форм навчання / В.С.Стручок. – Тернопіль: ФОП Паляниця В. А., 2022. – 156 с. http://elartu.tntu.edu.ua/handle/lib/39196.
Content type: Master Thesis
È visualizzato nelle collezioni:181 — харчові технології

File in questo documento:
File Descrizione DimensioniFormato 
Магістер Солодков.pdf1,54 MBAdobe PDFVisualizza/apri
avtorska_16_magistr - Солодков.doc46,5 kBMicrosoft WordVisualizza/apri


Tutti i documenti archiviati in DSpace sono protetti da copyright. Tutti i diritti riservati.

Strumenti di amministrazione